"Zachód otworzył puszkę Pandory, kraje rozwijające się walczą z konsekwencjami tych działań"

Indeks rynków wschodzących HSBC (EMI) wskazuje, że wzrost rynków wschodzących uległ w pierwszym kwartale 2011 roku nieznacznemu spowolnieniu. Odzwierciedla to wolniejszy rozwój sektora produkcyjnego i usługowego związany z narastającym obciążeniem kosztowym,  z którym borykają się firmy działające na rynkach wschodzących.

Zgodnie z prognozą przedstawioną w poprzedniej edycji indeksu EMI HSBC, inflacja stanowi najważniejsze zagrożenie dla wzrostu gospodarczego w 2011 roku. Inflacja kosztów produkcji na wszystkich rynkach wschodzących przyśpieszyła do najwyższego poziomu od prawie trzech lat, odzwierciedlając wzrost cen towarów związany z inwestycjami w infrastrukturę, wyższe ceny żywności wynikające z braku równowagi pomiędzy popytem a podażą oraz globalne efekty polityki pieniężnej prowadzonej przez Stany Zjednoczone.

Wartość indeksu EMI spadła z poziomu 55,7 do 55,0,  ale zachowała ogólną zgodność z długoterminową średnią serii, która wynosi 54,9.

Osłabienie wzrostu rynków wschodzących odzwierciedlało wolniejsze tempo rozwoju sektora usługowego
i produkcyjnego, przy czym wzrost tego pierwszego był najniższy od prawie dwóch lat. Drugi kwartał z rzędu producenci odnotowali szybsze tempo rozwoju niż usługodawcy.

Stephen King, główny ekonomista Grupy HSBC, powiedział: „To krytyczny moment - decydenci wstrzymują oddech i mają nadzieję, że ich decyzje zdołają poskromić ceny. Najnowszy Indeks rynków wschodzących HSBC wskazuje na niebezpieczeństwo, że problem inflacji się ugruntuje, zaś tempo wzrostu, choć nadal utrzymuje się na odpowiednim poziomie, straciło impet. Połączenie rosnącej inflacji z osłabieniem wzrostu gospodarczego nie napawa optymizmem. Należy mieć nadzieję, że utrata impetu ostatecznie utemperuje inflację”.

„Próby podejmowane przez kraje Zachodu, zmierzające do pobudzenia światowej gospodarki za pomocą eksperymentalnego bodźca pieniężnego, otworzyły przysłowiową puszkę Pandory, pełną ekonomicznych wypaczeń, i postawiły kraje rozwijające się przed nieoczekiwanymi wyzwaniami w dziedzinie polityki pieniężnej. Próbując zapobiec aprecjacji waluty w związku z kilkukrotną podwyżką stóp procentowych, kraje  te realizują politykę określaną przez HSBC mianem „ilościowego zaostrzenia”. Polega ona na zastosowaniu takich środków, jak podwyższanie rezerw obowiązkowych banków. Ilościowe zaostrzenie to ryzykowny eksperyment makroekonomiczny, ale jeśli przyczyni się do spowolnienia tempa wzrostu rynków wschodzących, może ostatecznie doprowadzić do opanowania ekspansji cen towarów”, dodał King.

„Rynki wschodzące ogromnie by na tym skorzystały. Jedną ze znaczących korzyści byłoby złagodzenie presji społecznych i politycznych związanych z nierównością dochodów, których źródłem są wyższe ceny żywności  i energii i które były jedną z przyczyn niedawnych buntów na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Najnowsze prognozy HSBC są zgodne z założeniem, że ilościowe zaostrzenie ograniczy aktywność gospodarczą. Spodziewamy się, że stopa wzrostu PKB rynków wschodzących spadnie w tym roku do bardziej umiarkowanego poziomu 6,3%, w porównaniu do 7,5%  w roku 2010”, przewiduje główny ekonomista Grupy HSBC.

W pierwszym kwartale 2011 roku fabryki w Europie Wschodniej pracowały pełną parą - wzrost produkcji
w Czechach i Turcji osiągnął rekordowo wysoki poziom  w historii serii (w przypadku Turcji nastąpiło to drugi kwartał z rzędu). Rosja odnotowała najwyższe od trzech lat tempo wzrostu produkcji w sektorze przemysłowym, natomiast  w Indiach tempo wzrostu utrzymało się na poziomie bliskim rekordowego. Producenci z Tajwanu i Korei Południowej odnotowali znaczące odrodzenie aktywności gospodarczej. W Singapurze wzrost produkcji był nieznaczny, zaś  w Chinach wyraźnie się osłabił.

Czynnikiem podtrzymującym ekspansję produkcji  w sektorze przemysłowym był dalszy wzrost liczby nowych zamówień eksportowych, która rosła w Q1 najszybciej od trzech kwartałów. Jednak tempo rozwoju było dużo słabsze niż rok wcześniej. Czechy, Indie, Polska, Turcja i Tajwan odnotowały znaczący wzrost liczby nowych zamówień eksportowych, zaś w Hongkongu, Arabii Saudyjskiej i Korei Południowej wzrost utrzymał się na wysokim poziomie. Natomiast w Brazylii i w Chinach wzrost był nieznaczny.

Aktywność sektora usługowego rosła w Q1 w tempie poniżej średniej z badąń. Tempo to było najniższe od siedmiu kwartałów. Odzwierciedlało to wolniejszy rozwój gospodarek Chin i Rosji, przy czym ten pierwszy kraj odnotował najsłabszy wzrost aktywności gospodarczej od początku serii w Q4 2005. W Brazylii wzrost był umiarkowany, zaś Indie zachowały czołową pozycję wśród rynków wschodzących, uzyskując najwyższe tempo wzrostu od trzech kwartałów.

Usługodawcy z rynków wschodzących zachowali optymistyczne nastawienie w odniesieniu do rocznej perspektywy dla działalności gospodarczej. Poziom ich optymizmu był jednak niższy od odnotowanego w danych historycznych. Nastroje w indyjskim sektorze usługowym były najlepsze od trzech lat, zaś optymizm firm rosyjskich utrzymywał się na poziomie porównywalnym z trendem długoterminowym. Indeksy oczekiwań przedsiębiorców  w Brazylii i Chinach były natomiast mniej więcej o osiem punktów niższe od odpowiednich trendów długoterminowych, co stanowi kontynuację tendencji zaobserwowanej w czwartym kwartale 2010 roku.

Inflacja kosztów produkcji na rynkach wschodzących przyśpieszyła do najwyższego poziomu od Q2 2008. Inflacja kosztów w sektorze usługowym uległa w pierwszym kwartale przyśpieszeniu do najwyższego poziomu od dwóch i pół roku, zaś wzrost odpowiadającego jej indeksu należał do najwyższych w historii serii. W tym samym czasie firmy z sektora produkcyjnego odnotowały trzeci pod względem skali (od początku serii w Q2 2004) wzrost średnich kosztów swoich zakupów.

Inflacja kosztów przyśpieszyła w trzech z czterech dużych gospodarek wschodzących. Jedynym wyjątkiem były Chiny, które odnotowały znaczną inflację w poprzednim kwartale. W Indiach wzrost inflacji był rekordowo wysoki, zaś Brazylia i Rosja odnotowały wzrost inflacji odpowiednio dziewiąty i jedenasty kwartał z rzędu. Tempo inflacji cen wyrobów gotowych wzrosło w Q1 2011 do najwyższego poziomu od prawie trzech lat. Było to spowodowane przenoszeniem przez firmy szybko rosnących kosztów nakładów na konsumentów poprzez podnoszenie cen wyrobów gotowych.

Indeks HSBC EMI jest obliczany z wykorzystaniem uznanych danych PMI (indeks menedżerów logistyki) zebranych przez firmę Markit, specjalizującą się w dostarczaniu informacji finansowych. HSBC ogłosił w 2009 roku, że we współpracy z firmą Markit sfinansuje i stworzy indeksy PMI dla kilku rynków wschodzących, w tym dla Polski.

Indeks HSBC EMI jest publikowany kwartalnie i dostępny pod adresem: www.hsbc.com/emergingmarketsindex

Kolejny indeks HSBC EMI zostanie opublikowany 7 lipca 2011 roku.