Nawet rząd Donalda Tuska przyznaje, że prawdziwym powodem zamachu na pieniądze z OFE jest dziura w finansach publicznych. Plany emerytalne w kampaniach wyborczych będą jedynie tzw. „kiełbasą wyborczą”. Może się to jedynie zmienić na gorsze, gdyż obciążenia budżetowe są coraz większe. W konsekwencji OFE może zostać w przyszłości całkowicie zlikwidowane zarówno pod pretekstem, że zarządzający nie wykazują się efektywnością, jaki i wysokimi kosztami utrzymania tego systemu. Przy efektywności średniorocznej ok. 5%, OFE ze względu na wydzielenie naszych pieniędzy z koszyka ZUS-u, było produktem dającym nam szanse na część emerytury zgromadzonej w wartościach realnych. Ubezpieczenia emerytalne zawsze są częścią budżetu, po który się sięga w przypadku deficytów. Dlatego siła nabywcza emerytur ZUS będzie topniała. Już obecnie w celu zachowania płynności instytucja ta musi wspomagać się kredytami banków komercyjnych.

Zastanówmy się nad pewnymi korelacjami dotyczącymi naszego przyszłego zabezpieczenia.

Jako jeden z elementów obecnej trudnej sytuacji przedstawia się niż demograficzny. Na pewno ma on znaczenie, ponieważ zgodnie z zasadą umowy pokoleniowej młodzi mieli pracować na emerytów. Średnia, długość życia mężczyzn jest nie wiele wyższa niż wiek emerytalny, czyli najbardziej obciążają budżet emerytury grup uprzywilejowanych i panie.

Drugim sztucznym niżem demograficznym jest fakt emigracji zarobkowej i tu pośrednio Polacy budują emerytury, ale obcokrajowcom. Oczywiście można się ubezpieczyć za granicą i również tam budować emeryturę, ale koło to ominie nasz kraj.

Konsekwencją tych zależności jest m.in. to, że w Polsce mamy wyjątkowo niskie wydatki na pomoc społeczną i świadczenia rodzinne. Zaledwie ok. 0,8 proc. PKB, czyli ok. trzy razy mniej od średniej w UE.

Zgromadzony kapitał OFE to setki miliardów złotych. Ulegają one wahaniom koniunkturalnym, ale zawsze jest to ogromny kapitał. Jest on wykorzystany m.in. do zakupu obligacji emitowanych prze Skarb Państwa. W ten sposób składki na OFE ratują płynność finansową kraju. Tak duży kapitał łatwo jest wykorzystać do manipulacji wynikami bilansów państwowych.

Również kapitał OFE wpływa na poziom polskich indeksów giełdowych. Obniżenie składki na OFE ograniczy ich potencjał wzrostu, a nawet może utrzymać indeksy w dłuższej konsolidacji bocznej. Brak siły wzrostu może ograniczyć zainteresowanie polską giełdą kapitału zagranicznego. Oddziaływanie takich zmian widzimy na przykładzie Węgier, gdzie indeks jest na poziomie niższym niż rok temu oraz jak spekulacyjnie zareagował na decyzje rządowe.

Wykres Węgier

Tabela pokazuje efektywność za ostatnie 3 lata, co daję średniorocznie około 5%. W przypadku braku podatku Belki daje nam to przewagę 19% nad lokatą bankową o takiej samej stopie zwrotu. Mimo niskiej efektywności OFE, długoterminowo powinniśmy uzyskać sporą przewagę nad lokatą. Za ostatnie dwa lata średnioroczny wzrost wynosi ok. 15%. Bazuje on na wzroście indeksów giełdowych i na pewno nie jest reprezentatywny. Nie ma znaczenia, które OFE posiadamy, gdyż wyniki są bardzo zbieżne, a kolejność w rankingu będzie się zmieniała. Dystrybutorzy OFE chcąc zachęcić do siebie manipulują okresami porównawczymi albo sposobami określania efektywności tak, że zawsze wskazany jest najlepszy.

Statystyki mówią, że ok. 20% społeczeństwa jest świadome, że nie będzie miało emerytury. Emerytura zawsze będzie posiadała jakąś formę ubezpieczenia, z tym, że niestety za 20 lat pewnie będzie w wysokości 30% niższej niż obecnie, a świadczenia socjalne dodatkowo będą bardzo ograniczone.

Rosnące zadłużenie naszego kraju, po przez podatki w celu jego spłaty, ogromnie ogranicza nasze dochody. Jednak chcąc zapewnić sobie godziwą emeryturę musimy zmusić się do systematycznego oszczędzania. Temat ten zostanie rozwinięty w przyszłości.

 Marcin Praszczałek - Algorytm.biz

 Analizy Ryzyka Finansowego