Anioł biznesu odkrył Magellana

Pod pokładem przywiozła 26 ton goździków o niewyobrażalnej wartości 7,9 miliona maravedi. Nagle, w ciągu jednego dnia, inwestor otrzymał zwrot większości poniesionych nakładów na przedsięwzięcie, co do którego stracono nadzieję. Inwestycja zamknęła się z około 10% stratą - bo przygotowanie, 3 lata wcześniej, 5 statków i 237 osób załogi pochłonęło 800 tys. Maravedi, więcej niż wartość goździków. Lecz wyobraźnię rozpaliła stopa zwrotu uzyskana na goździkach - wynosiła 1 000 000%! Za jednego zainwestowanego maravedi uzyskano 10 000 maravedi!

Milionowa rentowność na sprzedaży napędzała żeglarzy i handlowców do wypraw. Wraz ze wzrostem handlu „przebitki” spadały i w XVII wieku różnica cen między Indiami a Hiszpanią była 10-12 krotna. Po uwzględnieniu kosztów ekspedycji inwestor uzyskiwał około 100% stopę zwrotu. Największym handlowcem była holenderska Kompania Wschodnio-Indyjska, która zmonopolizowała handel z Dalekim Wschodem. Swoim akcjonariuszom wypłacała corocznie 18% dywidendy bez względu na wypracowane zyski, jednakże malejące marże na przyprawach doprowadziły ją w XVIII w do upadku. Dodatkowo plantacyjna produkcja przypraw zwiększała podaż wpływając na spadek ceny. Cena pieprzu osunęła się tak drastycznie, że żeglarze używali go jako balastu. Niestety, ostry zapach pieprzu psuł walory innych przypraw, a zwłaszcza kawy, dlatego tak przywiezione towary uzyskiwały jeszcze niższą cenę.

Sektory z wysoką marżą ściągają nowych producentów, którzy powodują spadek cen. Tę zależność widać nie tylko z perspektywy wieków – wystarczy popatrzeć ile kosztowała minuta połączenia w telefonii komórkowej jeszcze 10 lat temu. Dziś, kupując torebkę pieprzu, dostaniemy młynek do jego zmielenia – podobnie jest z rozmowami i darmowymi aparatami telefonicznymi. Logika tych zdarzeń pokazuje, że trafiona inicjatywa „Anioła biznesu” jest szybko kopiowana i złoty interes staje się mitem.

Józef Rąpała

Główny Analityk Rynku Akcji Venti Akcje